خرید و انتخاب قابلمه مناسب، یکی از مهم ترین تصمیمات در آشپزی است. این محصولات علاوه بر اینکه ظروف ساده ای برای پخت غذا هستند، به طور مستقیم بر کیفیت، طعم و حتی سلامت غذای ما تاثیر می گذارند.
در میان تنوع بی شمار قابلمه های موجود در بازار، دو نوع پیرکس و سرامیک محبوبیت خاصی دارند. اما سوال اینجاست که کدام یک برای پخت بهتر است؟
قابلمه پیرکس چیست؟
خرید ظروف آشپزی با توجه به تنوع آن ها، باید هوشمندانه و با دقت انجام شود. قابلمه پیرکس، یکی از محبوب ترین انواع ظروف آشپزی است که به دلیل زیبایی و مقاومت جایگاه ویژه ای در آشپزخانه ها پیدا کرده است. این ظروف از سیلیس، اکسید بور و اکسید سدیم تولید می شوند و در واقع نام تجاری نوعی شیشه بوروسیلیکات مقاوم به حرارت است که توسط شرکت کورنینگ در اوایل قرن بیستم معرفی شد.
این نوع ظرف مقاومت خوبی در برابر شوک حرارتی دارد. منظور این است که ظروف پیرکس می توانند تغییرات ناگهانی دما را بدون شکستن تحمل نمایند. این ویژگی باعث می شود ظروف پیرکس برای پخت و پز در فر، مایکروویو و همچنین نگهداری مواد غذایی در یخچال و فریزر مناسب باشند.
قابلمه سرامیک چیست؟
این ظروف از خاک رس و مواد معدنی طبیعی ساخته شده و در دمای بسیار بالا پخته می شوند. آن ها معمولا سنگین هستند و حرارت را به خوبی حفظ می کنند. در ضمن دارای لعاب و روکش سرامیکی بوده که معمولا روی بدنه ای از جنس آلومینیوم یا فولاد قرار می گیرد. این ویژگی باعث می شود که ظرف یکدست شود و غذاها به آن نچسبند.
به طور معمول این ظروف برای سرو کردن و پخت غذاهایی مانند خورشت ها، سرخ کردنی ها، پاستا، سوپ ها و حتی دسرها مناسب هستند. همچنین روکش لعابی این قابلمه ها آن ها را از خوردگی و آسیب های ناشی از حرارت محافظت می کند.
مزایا و معایب ظروف پخت و پز پیرکس
خرید ظروف پخت و پز پیرکس مانند هر محصول دیگری مزایا و معایب خاص خود را دارد. بهتر بوده پیش از خرید از آن ها آگاهی داشته باشید تا بهترین تصمیم را بگیرید. در ادامه ابتدا برای شما مزایای قابلمه های پیرکس را بیان می کنیم.
مزایا ظروف پخت و پز پیرکس
- مقاومت حرارتی بالا: یکی از مهم ترین مزایای ظروف پیرکس، مقاومت فوق العاده آن ها در برابر حرارت است. این ظروف می توانند دماهای بسیار بالا (تا دمای ۴۵۰ درجه سانتی گراد) را در فر تحمل کنند بدون آنکه دچار ترک خوردگی یا شکستگی شوند.
- عدم واکنش با مواد غذایی: جنس این ظروف به گونه ای بوده که به هیچ وجه با مواد غذایی اسیدی، قلیایی یا معطر واکنش نشان نمی دهند.
معایب ظروف پخت و پز پیرکس
- شکنندگی در برابر ضربه های ناگهانی و شدید: یکی از بزرگ ترین معایب ظروف پیرکس، شکنندگی آن ها در برابر ضربه است. هرچند که این ظروف در برابر حرارت بالا مقاوم هستند، اما در صورت افتادن از ارتفاع یا ضربه به سطح سخت، احتمال شکستن یا ترک خوردن آن ها وجود دارد.
- عدم امکان استفاده مستقیم روی شعله گاز (در بیشتر موارد): بیشتر ظروف پیرکس برای استفاده مستقیم روی شعله گاز طراحی نشده اند. حرارت مستقیم و متمرکز شعله می تواند باعث ایجاد تنش حرارتی در شیشه و در نهایت شکستن آن شود.
- هزینه نسبی بالاتر: قیمت ظروف پیرکس معمولا نسبت به سایر ظروف آشپزخانه، مانند ظروف فلزی، سرامیکی و پلاستیکی بیشتر است. هرچند که این ظروف با دوام و طول عمر بالا هستند اما برای برخی از خریداران ممکن است یک محدودیت محسوب شود.
- سنگینی نسبت به ظروف دیگر: این ظروف نسبت به ظروف پلاستیکی یا حتی ظروف سرامیکی ممکن است سنگین تر باشند. این عیب می تواند استفاده از آن ها را در آشپزخانه برای برخی افراد که نیاز به جا به جایی سریع و آسان ظروف دارند، کمی دشوار کند.
مزایا و معایب ظروف پخت و پز سرامیک
برای خرید قابلمه سرامیکی نیز باید از مزیت ها و معایب آن آگاه باشید و مطابق نیاز خود اقدام به انتخاب نمایید. مزایای این ظروف به شرح زیر است.
- سطح نچسب فوق العاده: یکی از بارزترین و اصلی ترین ویژگی های ظروف سرامیکی، خاصیت نچسب بودن آن هاست. این ویژگی به شما امکان می دهد تا با کمترین میزان روغن یا حتی بدون آن آشپزی کنید. غذا به سطح ظرف نمی چسبد و به راحتی جدا می شود. همچنین، تمیز کردن این ظروف به دلیل سطح نچسب آنها بسیار ساده و سریع خواهد بود.
- پخش یکدست و عالی حرارت: ظروف سرامیکی به طور کلی دارای قابلیت هدایت حرارتی خوبی هستند. این بدان معناست که حرارت به طور یکنواخت در سراسر سطح ظرف پخش می شود و از ایجاد نقاط داغ که می توانند باعث سوختن غذا شوند، جلوگیری می کند.
- تنوع در طراحی و رنگ: ظروف سرامیکی در طیف گسترده ای از طرح ها، رنگ ها و اندازه ها تولید می شوند. این تنوع به شما امکان می دهد تا ظروفی را انتخاب کنید که با سلیقه و دکوراسیون آشپزخانه شما هماهنگ باشند.
معایب ظروف پخت و پز سرامیک
یکی از بزرگترین معایب ظروف سرامیکی، حساسیت آن ها به شوک های حرارتی است. این ظروف به راحتی از دمای بسیار سرد به دمای بسیار بالا یا برعکس منتقل نمی شوند. به عنوان مثال اگر ظرف سرامیکی از فریزر به فر منتقل شود، احتمال شکستگی یا ترک برداشتن آن وجود دارد. بنابراین، باید از جا به جایی ناگهانی دمای ظرف سرامیکی خودداری کرد.
برخلاف ظروف فلزی که می توانند بدون نگرانی در ماشین ظرفشویی شسته شوند، ظروف سرامیکی به دلیل ساختار خود نیاز به مراقبت بیشتری دارند. برای شستشوی این ظروف باید از مواد شوینده ملایم و اسفنج های نرم استفاده شود تا سطح آن ها دچار خش و آسیب نشود.
علاوه بر موارد ذکر شده این نوع ظروف ممکن است از وزن و هزینه زیادی هم برخوردار باشند.
نکات مراقبت از پیرکس و سرامیک
برای حفظ کیفیت و طول عمر قابلمه های پیرکس و سرامیک، نیاز به مراقبت، نگهداری مناسب و رعایت برخی نکات است. برای مثال:
- از مواد شوینده غیر ساینده و اسفنج نرم برای ظروف پیرکس و سرامیک استفاده کنید.
- برای از بین بردن مواد غذایی چسبیده، ظرف را خیس کرده و در صورت نیاز از پدهای تمیز کننده پلاستیکی یا نایلونی استفاده کنید.
- تغییر دمای ناگهانی می تواند باعث شکستن پیرکس شود. از قرار دادن ظروف داغ روی سطوح سرد یا افزودن مایعات سرد به ظرف داغ خودداری نمایید.
- به علاوه سرامیک به شدت در برابر ضربه حساس است و ممکن است ترک بخورد یا بشکند. در هنگام جا به جایی یا استفاده از ظروف سرامیکی، از ضربه زدن به آن ها خودداری کنید.
کدام بهتر است، پیرکس یا سرامیک؟
انتخاب بین ظروف پیرکس و سرامیک بستگی به نوع پخت، سبک آشپزی و نیاز شما دارد. اگر به دنبال قابلمه ای هستید که بتوانید وضعیت غذا را حین پخت مشاهده کنید، طعم و بوی غذا عوض نشود و در فر و مایکروویو قابل استفاده باشد، پیرکس انتخاب بهتری است.
اما اگر سهولت در پخت و پز به دلیل خاصیت نچسب بودن، گرم شدن سریع و توزیع یکنواخت حرارت برای شما اهمیت بیشتری دارد و به پخت و پز هم بر روی اجاق گاز و هم بر روی فر علاقه دارید، سرامیک می تواند انتخاب بهتری باشد.
